LEKCJA 39. – Tryb rozkazujący.

Tryb rozkazujący, czyli Impératif, to specjalna forma czasownika dzięki której możemy położyć większy nacisk na zdanie, czy wyrażenie w którym go użyjemy.
Kiedy dokładnie się go wykorzystuje i w jaki sposób się go tworzy?

KIEDY GO UŻYWAMY? KIEDY CHCEMY STWORZYĆ:

  • rozkaz
  • prośbę
  • radę
  • pozwolenie
  • instrukcję
  • życzenie
  • formę grzecznościową

GDZIE GO TWORZYMY:


IMPÉRATIF WYSTĘPUJE WYŁĄCZNIE W 3 OSOBACH:

» 2os. liczby pojedynczej – TU
» 1os. liczby mnogiej – NOUS
» 2os. licby mnogiej – VOUS


JAK GO TWORZYMY:

Podstawową zasadą jest pozbycie się osoby!
Czasownik więc będzie występował samodzielnie.

Ty odpowiadasz → Odpowiedz!
Tu répondsRéponds !
[türepą] – [repą!]

My tańczymy → Tańczmy!
Nous dansons → Dansons!
[nusąsą] – [dąse!]

Wy idziecie → Idźcie!
Vous allez → Allez!
[wezale] – [ale!]

UWAGA!
Mała zmiana będzie wkradała się w 2os lp w czasownikach z I gr oraz z III, zakończonych na „-er”, gdzie powstały impératif będzie gubił ostatnią literkę „s”

Manger
Ty jesz → Jedz!
Tu manges → Mange!
[tümąże] – [mąż!]

Aller
Ty idziesz → Idź!
Tu vas → Va!
[tüwa] – [wa!]

JAK TWORZYMY PRZECZENIA?

Przeczenia w trybie rozkazującym tworzymy identycznie jak w zdaniach oznajmujących.
Czyli czasownik stoi pomiędzy dwoma członami przeczenia.

Mów! ≠ Nie mów!
Parle! Ne parle pas!
[parl!] – [neparlpa!]

UWAGA!
Gdy czasownik jest w bezokoliczniku, czasownik przeskakuje na koniec!

Nie palić.
Ne pas fumer.
[
napafume]


CZASOWNIKI ZWROTNE

Jak tworzymy tryb rozkazujący w czasownikach zwrotnych?
W czasownikach tych musimy dodać zaimek zwrotny (słówko „się”),
który kolejno przyjmuje formę: toi , nous, vous, połączona za pomocą myślnika.

Se dépêcher [sedepesze] – śpieszyć się

Ty się śpieszysz → Pośpiesz się!
Tu te dépêches → dépêchetoi
[tütedepesz] – [depesztła!]

My się śpieszymy → Pośpieszmy się!
Nous nous dépêchons → dépêchonsnous
[nunudepeszą] – [ depeszenu!]

Wy się śpieszycie → Pośpieszcie się!
Vous vous dépêchez  → dépêchezvous
[wuwudepesze] – [depeszewu!]

CZASOWNIKI ZWROTNE – PRZECZENIA

Przeczenia w trybie rozkazującym w czasownikach zwrotnych zyskują swoją pierwotna formę zaimka zwrotnego, który wraca też i na swoje miejsce. Tworzy on zgraną parę z danym czasownikiem umiejscowioną pomiędzy standardową konstrukcją przeczeń.

Ubieraj się! → Nie ubieraj się!
Habille –toi! → Ne t’habille pas!
[abijtła!] – [netabije pa!]

*łączenie za pomocą apostrofu wystąpiło tutaj wyłącznie z powodu samogłoski czasownika, w innych przypadkach zaimek zwrotny będzie samodzielny ;)


WYJĄTKI !

Jaki byłby nasz kochany francuski bez wyjątków, prawda? <3
Oto czasowniki posiadające nieregularną formę:

être – być

Sois! [sła] – Bądź!
Soyons! [słają] – Bądźmy!
Soyez! [słaje] – Bądźcie! 

vouloir – chcieć

Veuille! [weyj] – Zechciej!
Veuillons! [weyją] – Zechciejmy!
Veuillez! [weyje] – Zechcijcie!

avoir – mieć

Aie! [e] – Miej!
Ayons! [eją] – Miejmy!
Ayez! [eje] – Miejcie!

savoir – wiedzieć

Sache! [sasz] –  Wiedz!
Sachons! [saszą] –  Wiedzmy!
Sachez! [sasze] – Wiedzcie!

*[ey] czytaj jak niskie”e” wpadające w „y”


Mam nadzieję, że dzięki temu wpisowi nie będą Wam straszne francuskie rozkazy ;)

MIŁEJ NAUKI!


One thought on “LEKCJA 39. – Tryb rozkazujący.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s